„Prawdopodobieństwo utrwalenia i stopniowego pogłębiania tych zaburzeń rośnie, jeżeli poza czynnikami zmieniającymi jakość informacji (np. wirusy, mutageny) działają także inne czynniki zewnętrzne, które destabilizują homeostazę organizmu w okresie jego przesterowywania się, lub obniżają sprawność układu obronnego i immunologicznego. Analiza systemowa organizmu ułatwia próbę dokonania bilansu wpływu czynników ekotoksykologicznych i endoekologicznych z punktu widzenia wieloczynnikowej etiologii nowotworów, a zarazem może integrować badania zmierzające do bardziej skutecznej profilaktyki chorób proliferacyjnych.
Początek i przebieg choroby nowotworowej zależy przede wszystkim od historii życia indywidualnego człowieka
Choroba nowotworowa — „rak"
A. Definicja choroby
Teoretyczne rozważania o inicjacji, promocji i progresji pozornie tylko oddaliły nas od najistotniejszego problemu tej książki — od istoty raka jako choroby człowieka. Jednak definicje są potrzebne, ponieważ w codziennym życiu tak się dzieje, że dla losów indywidualnego człowieka w społeczeństwie ważniejsza jest opinia o nim („definicja osoby") niż prawdziwość faktów, na których podstawie została ona wyrobiona!“(4)